Nazwa Biblioteki Śląskiej Cieniowany pasek

Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kolekcje > Zbiory specjalne

Owl Image 1 Owl Image 2 Owl Image 3 Owl Image 4 Owl Image 5 Owl Image 6 Owl Image 7 Owl Image 8

Zbiory specjalne

materiały udostępniane w Czytelni Zbiorów Specjalnych i Czytelni Śląskiej Biblioteki Muzycznej

Zbiory specjalne to ważna i cenna część zasobów śląskiej książnicy, o jej wartości decyduje nie tylko obecność unikatowych lub niezwykle rzadkich obiektów zabytkowych, ale również regionalny charakter. Najcenniejsze i najciekawsze materiały zostały zdigitalizowane (m.in. w ramach projektu Śląskiej Internetowej Biblioteki Zbiorów Zabytkowych) i są dostępne w odpowiednich kolekcjach Śląskiej Biblioteki Cyfrowej.

Rękopisy

Do najstarszych i najciekawszych zabytków rękopiśmiennych należy manuskrypt z XV w., zawierający traktaty wykładowców Akademii Krakowskiej (m.in. Jana z Głogowa) (Miscellanea astrologia et alchymica). W kolekcji rękopisów znajduje się wiele cennych źródeł do dziejów Śląska i Zagłębia, np.:

a także monografie miejscowości, dokumenty z okresu powstań śląskich i plebiscytu oraz archiwa organizacji (np. Towarzystwa Górnośląskiego we Wrocławiu), spuścizny i korespondencje osób związanych ze Śląskiem, m.in.: Ernesta Farnika, Gustawa Morcinka, ks. Aleksandra Skowrońskiego, Kazimierza Gołby, Renaty i Zdzisława Zwoźniaków, Adeli Korczyńskiej, Bogumiła Pasternaka oraz rodzinne (Wallisów, Dubielów, Wierzbowskich). Cenne i unikatowe są również autografy słynnych osób, m.in. Joachima Lelewela, Józefa Ignacego Kraszewskiego, Henryka Sienkiewicza (odezwa, kartka z Potopu oraz list).

Unikatową kolekcją rękopiśmienną jest Biblioteka Teatru Lwowskiego, zbiór ponad 5000 egzemplarzy teatralnych, które trafiły do Katowic w 1945 r. wraz z polskim zespołem teatru lwowskiego, część dostępna w specjalnej kolekcji Śląskiej Bibliotece Cyfrowej.

Stare druki

W dużym zasobie starych druków (blisko 28 000) najcenniejsze są inkunabuły, a wśród nich Opus restitutionum wydany w Krakowie w 1475 r. (jeden z czterech pierwszych druków wytłoczonych na ziemiach polskich), dalej polonika i silesiaca XVI w., a także unikatowe późniejsze edycje, np. holenderskie wydanie dzieła Denisa Diderota Kubuś fatalista i jego pan (Haga 1793 r.).

Kartografia

Biblioteka posiada bogatą kolekcję kartografii, ponad 22 000 planów, map i atlasów, a wśród nich m.in. szesnastowieczne wydania mapy Śląska Martina Helwiga oraz duży zbiór map siedemnastowiecznych dotyczących Śląska, m.in. Atlas Silesiae Johanna Wolfganga Wielanda i Matthäusa Schubarta (Nürnberg 1752 r.).

Owl Image 9 Owl Image 10 Owl Image 11 Owl Image 12 Owl Image 13 Owl Image 14 Owl Image 15 Owl Image 16

Ikonografia

W zbiorach ikonograficznych znajdują się m.in.:

  • grafiki takich artystów jak: Daniel Chodowiecki, Alexander Duncker, Friedrich August Tittel, Carl Mattis, Ernest Wilhelm Knippel (wśród grafik liczne przedstawienia widoków Dolnego i Górnego Śląska)
  • fotografie, m.in dawne zdjęcia Katowic (Album von Kattowitz, ok. 1872 r.), album wkroczenia wojsk polskich na Śląsk w 1922 r., a także prace nadsyłane na konkurs Śląskiej Fotografii Prasowej,
  • pocztówki dawne i współczesne, głównie z widokami Śląska i Zagłębia,
  • ekslibrisy (w tym pokłosie Międzynarodowego Przeglądu Ekslibrisu Drzeworytniczego i Linorytniczego im. Pawła Stellera), a także kolekcja Jana Sakwerdy.

Druki ulotne (wydane do 1945 r.)

W bogatym zbiorze druków ulotnych (blisko 8000) najwięcej jest materiałów propagandowych z czasów powstań i plebiscytu na Śląsku oraz z lat I wojny światowej, są też druki starsze z I połowy XIX w., np. dotyczące Wolnego Miasta Krakowa, czy też rozporządzenia pruskie z przełomu XVIII i XIX w.

Muzykalia

W kolekcji znajdują się dokumenty dźwiękowe (płyty analogowe, CD i kasety), ponad 12 000 druków muzycznych oraz cenna spuścizna Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr (rękopisy, fotografie, druki muzyczne).

Kolekcja bibliofilska

Zbiór książek, rękopisów, druków ulotnych i bibliofilskich z kolekcji nestora śląskich bibliofilów Romana Chrząstowskiego.


Zamknij

Ta strona używa plików cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień cookies w przeglądarce.