Galeria Intymna, Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej, ul. Francuska 12, Katowice
Termin: 6.11–31.12.2026 r.
W realizacji Ksawerego Kaliskiego „Księga mieniących się opowieści” światło i słowo współtworzą przestrzeń wizualną. Instalacja, wydruki oraz niewielkie monitory, na których pojawiają się mieniące i animujące teksty, tworzą układ zmienny, zależny od spojrzenia widza. Słowa nie zawsze są czytelne. Częściowo ukryte, przypominają zapis kodu lub tajemniczą wiadomość. Odwołują się do cytatów z Pisma Świętego i tekstów kultury, przywołując różne porządki znaczeń. Światło zmienia sposób postrzegania poszczególnych elementów, tworzy optyczne złudzenia i zaciera granicę między tekstem a obrazem. Słowo nie pełni tu funkcji objaśnienia. Jest częścią kompozycji, znakiem, którego znaczenie nie zawsze daje się odczytać wprost. Zapis utrwalony na wydruku i tekst pojawiający się na monitorze mają odmienny charakter. Jeden pozostaje nieruchomy, drugi zmienia się, migocze i wymyka uwadze. Ich zestawienie skłania do uważnego patrzenia i poszukiwania sensów ukrytych w zapisie.
Realizacja Kaliskiego wpisuje się w ideę projektu „Pola widzenia książki – między literą a światłem”, podejmującego zagadnienie książki wykraczającej poza tradycyjną formę. Tekst zostaje przeniesiony w przestrzeń, a jego odbiór nie ogranicza się do czytania. Litera staje się obrazem, światło wpływa na jej widzialność, a znaczenie pozostaje otwarte. Księga nie przyjmuje postaci zamkniętej całości — rozwija się w relacji między słowem, światłem i spojrzeniem widza.
„Nie gubcie tego świata.
(…)
A jeśli ciemnym idziecie dnem,
Gdzie żaden z naszych się cudów nie stanie
I tylko zguba, jak echo kroków, dolata
I kusi was niszczycielska i dręczy:
Kalibanie,
Nie zapominaj,
Wszyscy jesteśmy snem
Tego samego świata.
Nic więcej, nic więcej.”
(Kazimierz Wierzyński, wiersz „Burza”, „Kultura” nr 2-3, 1947.
Ksawery Kaliski
Artysta wizualny, projektant, badacz. Działa na styku sztuki nowych mediów, technologii, designu i nauki od rzeźby po instalacje interaktywne. Współpracuje z interdyscyplinarnymi zespołami projektowymi tworząc autorskie interfejsy, interaktywne instalacje oraz multimedialne narracje przestrzenne, realizuje czołówki i animacje filmowe.
Współtworzył liczne projekty o międzynarodowym znaczeniu „Pamięć Polski – Pamięć Świata” dla UNESCO. Jest autorem interaktywnych wystaw w Kopalni Soli „Wieliczka” (znajdującej się na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO). W ramach międzynarodowej kolekcji art+science przygotował instalację „EON” dla Centrum Nauki Kopernik. Jest współautorem mappingu przestrzeni tematycznych Panteonu Górnośląskiego w Katowicach oraz mappingu TU BYŁEM/JESTEM z okazji 150-tej rocznicy urodzin Wojciech Korfantego w Katowicach. Realizował również czołówki i animacje dla kina min. Piłsudski, Rysa, Szczęście świata.
W swoim dorobku ma również realizacje sakralne m.in. projekty i realizacje polichromii w parafii p.w. Św. Anioła Stróża w Gorzycach, realizację rzeźbiarksą monumentalnych stacji drogi krzyżowej w parafii p.w. NMP Matki Kościoła w Jastrzębiu Zdroju. Związany z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach, gdzie w 2013 roku uzyskał stopień doktora sztuki za pracę interaktywną wykorzystującą sztuczną inteligencję PR•OR•OK. W 2020 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego sztuki. Jest profesorem ASP w Katowicach, kierownikiem Katedry Nowych Mediów i pomysłodawcą utworzenia kierunku Nowe Media na macierzystej uczelni.
Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. W ramach programu Partnerstwo dla książki 2026.
Kontakt:
Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej
ul. Francuska 12, Katowice 40-032
tel. (+48) 32 255 43 21
e-mail: domoswiatowy@bs.katowice.pl
Zasady rozpowszechniania wizerunku uczestników wydarzeń odbywających się w Bibliotece Śląskiej